Αρχική | Επικοινωνία
 

Ιωάννης Παπάφης (1792-1886)Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΦΗΣ γεννήθηκε το έτος 1792 στην ενορία του Αγίου Αθανασίου. Ο πατέρας του Νικόλαος ήταν έμπορος στη Σμύρνη και είχε νυμφευθεί κόρη της γνωστής φιλοπόλιδος οικογενείας Θεσσαλονίκης Δ' Αναστάση. Η γέννηση του Ιωάννη υπήρξε ιδιαίτερη ευλογία για τη Θεσσαλονίκη, γιατί σε λίγες δεκαετίες αναδείχθηκε αθόρυβος, αλλά ουσιαστικός στηρικτής του φιλανθρωπικού και εκπαιδευτικού έργου της γενέτειράς του.

Μετά την αποπεράτωση των εγκυκλίων σπουδών στη Θεσσαλονίκη εγκαταστάθηκε σε ηλικία δεκαέξι ετών στη Σμύρνη και έμεινε μέχρι το 1810. Την εκεί παραμονή διέκοψε βίαια ο Θάνατος του πατέρα του.

Στη δύσκολη αυτή καμπή καταφύγιο, στήριγμα και καθοδηγός του δεκαοκτάχρονου ακόμη Ιωάννη υπήρξε ο αδελφός της μητέρας του Ιωάννης Δ' Αναστάση, εμπορευόμενος και ταυτοχρόνως Πρόξενος της Σουηδίας στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Ο θείος εκτίμησε δεόντως την ευστροφία, δραστηριότητα και υπευθυνότητα του νεαρού ανεψιού και του εμπιστεύθηκε την ευθύνη καινούριας επιχειρήσεως που επί τούτου δημιούργησε στη Μάλτα ονομαστή τότε για το εμπόριο και τη ναυτιλία της. Αυτή η απόφαση σηματοδότησε όλη τη μετέπειτα ζωή του Ι. Ν. Παπάφη. Η Μάλτα έγινε η δεύτερη, η θετή του πατρίδα. Εκεί έζησε την υπόλοιπη μακρόβια ζωή του που έκλεισε στις 16 Φεβρουαρίου 1886, όταν ήταν ήδη 94 ετών.

Η προσέγγιση της ζωής του Ι.Ν.Παπάφη στη Μάλτα μέσα από τη σωζόμενη επιστολογραφία μας επιτρέπει να διακρίνουμε δύο ουσιαστικά διάφορες περιόδους με διαχωριστικό όριο το έτος 1836. Κύριο χαρακτηριστικό της πρώτης είναι η έντονη κινητική δραστηριότητα, της δεύτερης η ήρεμη αντιμετώπιση της νέας γι' αυτόν πραγματικότητας με την απομόνωση του στα τελευταία 35 περίπου χρόνια στο εσωτερικό του νησιού.

Πρέπει όμως να παρατηρήσουμε ότι οι αντιξοότητες τις οποίες αντιμετώπισε ο έφηβος και ορφανός Παπάφης διατυπώθηκαν, κατοπτρικά θα λέγαμε, στα κληροδοτήματά του, όπως στο κληροδότημα υπέρ των νέων της Μάλτας και υπέρ των ορφανών της Θεσσαλονίκης. Οι βαθιές επιδράσεις από την ορφάνια και από τις δυσκολίες των πρώτων χρόνων αποτυπώθηκαν ανεξίτηλα στη νεανική ψυχή του Παπάφη. Αυτές δεν μπόρεσε να τις εξαλείψει ούτε η παρέλευση των δεκαετιών, ούτε και ευνοϊκά μεγέθη όπως ο πλούτος και η κοινωνική αναγνώριση και αποδοχή.

Μαρτυρείται ότι υπήρξε ο άριστος χειραγωγός των νέων και ο χορηγός των στερουμένων. Την πρώτη μεγάλη δωρεά, δείγμα πλούτου αγάπης που είχε από τις περιστάσεις στερηθεί, την αποφάσισε σε ηλικία μόλις 35 ετών δίνοντας χρήματα "δια να τα μεταχειρισθεί" ο Καποδίστριας ΄΄εις έργα Θεάρεστα΄΄.

Το 1822 έκανε την πρώτη μεγάλη στροφή στην επαγγελματική του σταδιοδρομία. Σε ηλικία τριάντα ετών επέλεξε, επιδίωξε και έτυχε να διοριστεί ως δημόσιος μεσίτης.

Στις 5 Ιουλίου του 1822 ο αντιστράτηγος της Μάλτας Πάουερ, εξ ονόματος του βασιλέως της Αγγλίας Γεωργίου, τον εξουσιοδότησε να ενεργεί ως δημόσιος μεσίτης στη Μάλτα και στις εξαρτήσεις της. Το 1836 όμως ασθένησε σοβαρά. Η ασθένειά, του τον ανάγκασε να απόσχει από τις εργασίες του επί μακρόν, στάθηκε η αιτία να μην επιστρέψει στο επάγγελμα του δημοσίου μεσίτη.

Στα δεκατέσσερα χρόνια που άσκησε το επάγγελμα του δημοσίου μεσίτη αποκόμισε τόσο μεγάλα κέρδη, ώστε να του επαρκούν όχι μόνο για μια άνετη ζωή, αλλά να κάνει και δωρεές κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητες, να βοηθά συγγενείς και ξένους και να αφήσει στο τέλος τα μεγάλα κληροδοτήματα.

Η ασθένεια του 1836 στάθηκε αποφασιστικός παράγοντας στην αλλαγή του τρόπου ζωής του. Το διάστημα αυτό ασχολήθηκε με τη συγγραφή μελετών και άρθρων οικονομικού περιεχομένου και την παρακολούθηση των χρηματιστηριακών διακυμάνσεων. Ασθενής, απομονωμένος στην οικία του στο Ραμπάτο αντάλλαξε την κινητική δραστηριότητα του παρελθόντος με την πιο συστηματική μελέτη των οικονομικών συγκυριών. Όταν ανάρρωσε προτίμησε να επενδύει την ευστροφία την πείρα, τις νέες γνώσεις και τα χρήματά του σε μετοχές ατμοπλοϊκής εταιρείας και σε διάφορα χρεόγραφα. Συνδέθηκε στενά με τις χρηματιστηριακές τραπεζικές εταιρείες Baring Brothers & Co στο Λονδίνο Hottιnguer & Co στο Παρίσι, οι οποίες με τις υποδείξεις του προέβησαν στην αγορά ή πώληση χρεογράφων του. Η νέα συστηματική ενασχόλησή του με τη μελέτη των παραγόντων επηρεασμού της εξελίξεως των οικονομικών μεγεθών απέφερε τόσα κέρδη, ώστε στο δεύτερο μετά την ασθένεια του 1836 κομμάτι της ζωής του να έχει αποκτήσει μεγαλύτερη οικονομική άνεση.

[ Δωρητής προς τους Θεσμούς > ]